Alles

Wiesje Gunnink, beeldend kunstenaar | Afdeling Orthopedie

“Het ziekenhuis voelde in het begin als een overweldigend doolhof. Ik begon met rondkijken, kennismaken en zoeken naar momenten voor kleine kunst pauzes. Niet iedereen had meteen zin om mee te doen, maar al snel voelde ik me welkom – vooral bij de artsen, wiens openheid uitnodigde tot samenwerking. Het werken met zorgprofessionals voelde als een ontbrekend puzzelstukje: ineens vielen mijn artistieke praktijk en mijn achtergrond in een zorgfamilie samen. Ik vertaalde mijn indrukken in gedichten en beeldend werk, en ontdekte parallellen tussen kunst en zorg: precisie, herhaling en toewijding. Samen maakten we werk door lijnen te tekenen zonder te kijken, draden te trekken, te knippen, te plakken, en te reflecteren op hoe verleden, heden en toekomst elkaar ontmoeten in zorg.”

Emma Berentsen, performancemaker | Afdeling Hepato-Pancreato-Biliaire (HPB)

“Aan het begin van het project liep ik mee met verschillende medewerkers van de HPB-afdeling: van het observeren van levertransplantaties tot het bijwonen van patiëntgesprekken met verpleegkundigen. Ik merkte hoe flexibel iedereen moest omgaan met tijd en besloot daarom tien minuten in de wekelijkse teamvergaderingen te reserveren voor een artistiek moment: Emma’s Dilemma’s. Het vinden van tijd en ruimte voor kunst was niet altijd eenvoudig, en in het begin voelde ik me soms overbodig tussen mensen met ‘echte’ taken. Maar naarmate ik dichter bij het team kwam, voelde ik me meer op mijn plek. Een levertransplantatie meemaken voelde bijna als het kijken naar een kunstwerk: de precisie, het ritme en de stille samenwerking tussen chirurgen leken op een choreografie. Een van de hoogtepunten was toen iedereen samen blackout-gedichten maakte. In die momenten zag ik kleine tekenen van verbondenheid en kwetsbaarheid: medewerkers die iets van zichzelf lieten zien buiten hun professionele rol.”

Eva Koopmans, relationeel kunstenaar en ontwerper | Afdeling Geestelijke Verzorging

“Geestelijk verzorgers hebben een bijzondere positie in het ziekenhuis: veel vrijheid, en tegelijk diepe aandacht voor de mens achter de patiënt. Ik had verwacht met hen mee te gaan naar patiëntbezoeken, maar om privacyredenen kon dat niet. In het begin voelde dat beperkt, maar al snel werd het een bron van inspiratie. Ik realiseerde me dat hun werk vaak onzichtbaar blijft binnen de ziekenhuisstructuur – letterlijk en figuurlijk. Een keer ging ik zelfs op zoektocht door het ziekenhuis om hun werkruimte te vinden, en ontdekte dat maar weinig mensen wisten waar die was. Die onzichtbaarheid werd het hart van het project: hoe kunnen we hun werk zichtbaar en tastbaar maken? Samen werken we nu aan een artistieke verbeelding van de ruimte van veiligheid die zij met patiënten opbouwen – een ruimte waar alles gezegd mag worden en niets opgelost hoeft te worden. Ik voel me intussen thuis in het ziekenhuis, als onderdeel van een team waarvan de stille aanwezigheid zich als inkt in water verspreidt.”

Morgan Ton, beeldend kunstenaar en filmmaker | Beatrix Kinderziekenhuis

“Ik begon door mee te lopen met verpleegkundigen, artsen en palliatieve zorgverleners om hun werkdruk, ritmes en perspectieven op zorg te begrijpen. Zo kon ik een kunstproject vormgeven dat hun werk niet zou verstoren en wat op eigen initiatief kon worden uitgevoerd. Ik hoopte hiermee wat speelsheid en plezier te kunnen brengen in hun drukke werkdag. Wat mij erg verraste, was hoe streng veel medewerkers waren voor hun eigen creativiteit. Daarom vroeg ik hen bij de eerste opdracht om zichzelf of een collega te tekenen zoals een kind dat zou doen: met felle kleuren en fantasie, om zo meer ruimte te maken voor 'imperfecte' kunst. De resultaten waren verrassend en speels. Vanuit deze activiteit ontstond ook een nieuwsgierigheid naar hoe patiënten hun zorgverleners zien. Daarom maakte ik een tweede opdracht waarin zorgverleners aan patiënten vroegen om getekend te worden. Meestal was ik aanwezig bij deze tekenmomenten en het was erg mooi om te zien hoe deze vraag leidde tot momenten van connectie, afleiding en plezier. Het moedigde zorgmedewerkers aan om met hun patiënten te zitten zonder medische aanleiding, en om van rol te wisselen door zelf geobserveerd te worden.”

Anne Varekamp, ontwerper en beeldend kunstenaar | Afdeling Communicatie & Marketing

“Op de communicatieafdeling onderzoek ik hoe creativiteit werkdruk kan verlichten zonder de dagelijkse routines te verstoren. We ontdekten dat korte, vooraf geplande creatieve sessies het beste werkten. In het begin waren veel medewerkers terughoudend – opmerkingen als ‘ik kan dit niet’ hoorde ik vaak – maar tegen het einde van de sessies waren die gevoelens meestal verdwenen. Deze workshops werden momenten van onderlinge verbinding, en al snel ging het rond dat ze leuk, ontspannend en een fijne manier waren om collega’s van andere teams te ontmoeten. Vaak voelde men zich te druk of zag men niet meteen de waarde ervan, maar gaandeweg won hun nieuwsgierigheid. Het proces vroeg geduld, want ik wilde dat het organisch zou ontstaan. De gesprekken die tijdens de sessies ontstonden waren voor mij het meest waardevol: mensen voelden zich veilig genoeg om zich open te stellen, niet alleen over werk, maar ook over persoonlijke dingen. En voor mij als kunstenaar was het bijzonder om te zien hoe deelnemers zichzelf verrasten met hun eigen creativiteit.”

KoffieCo | Koffie bij de coassistent is de podcast voor en door studenten Medische Wetenschappen van het UMC Utrecht.

Gewapend met een kop koffie gaan coassistenten Tessa, Tiara en Doris het hele land door om artsen te interviewen. In deze aflevering gaan ze in gesprek met Daphne Voormolen, foetaal geneeskundige en groot kunstliefhebber, over de door haar zelf opgezette Stichting Kunst Salon en haar boodschap over hoe waardevol het is om de link te leggen tussen gezondheidszorg en de culturele sector en kunst in te zetten voor het medisch onderwijs, behandeling en gezondheid en welzijn in het algemeen.

Aflevering 127: Kunst in de zorg

‍

‍

Podcastserie Amsterdam UMC | Waarom kunst in het ziekenhuis?  
9 afleveringen

Waarom raakt een kunstwerk je als je in het ziekenhuis bent, kan een gedicht je tot tranen roeren, troost muziek of roept een verhaal fijne herinneringen op? Word je een betere dokter als je naar kunst kijkt? Waarom wil een kunstenaar graag een werk voor het ziekenhuis maken? En waarom betrekken wetenschappers kunst in hun onderzoek? Ook na een lange loopbaan als curator in het Amsterdam UMC kon Sabrina Kamstra lang niet al die vragen zelf beantwoorden. Daarom vroeg ze patiënten, kunstenaars, curatoren, artsen, wetenschappers en studenten te reageren vanuit hun eigen invalshoek en achtergrond. Dit monde uit in het boek Waarom kunst in het ziekenhuis? met essays van verschillende auteurs en hun reflecties in de gelijknamige podcastserie.

In deze podcastserie komen patiënten, medewerkers, bezoekers en kunstenaars aan het woord. De geselecteerde kunstenaars hebben allen in opdracht een werk voor het Amsterdam UMC gemaakt.

Luister via
Spotify
Apple podcasts
Springcast

London Arts and Health | 6 episodes on social prescribing
‍
The series from London Arts and Health uncovers arts in health practices across the city of London, speaking to practitioners, funders, artists and participants about how they are working and benefitting from arts and health. The podcast has been created to celebrate the launch of the Arts and Culture: Social Prescribing Myth Buster. The myth buster aims to help everyone understand the role of arts and culture in social prescribing.

Listen via
Spotify
Apple podcasts

‍

The Arts for the Health of it podcast features more than 90 episodes.

Why do humans turn to the arts in times of crisis? How do the arts impact our health and well-being? What role do the arts play in the future of society?
‍
Hosts Catherine Particini and Andrea Sanderson (VOCAB) help you integrate the arts into everyday health and wellness practices through information, tips, how-to’s, and expert-led interviews on the subject.

The show explores the role of the arts in society, with special attention to the function of the arts in wellbeing. In one episode you might hear a lighthearted discussion about the health benefits of laughter; another introduces you to a local programme that brings artists together for community projects. Especially if you want to learn more about projects in America, or you are interested in the workings of ‘arts on prescription’ programmes for instance, then this show is for you!

Listen via
Spotify

‍Apple podcasts

‍Youtube

‍

Creative Health Stories | 20 episodes

This series conveys what ‘creative health’ means to different people and in different contexts; how creativity helps to keep us well at a general, preventative level and how it supports chronic and long term health conditions. It highlights creative practices – professional, amateur and those we can do at home – which are helping to keep us well, and what needs to happen so that creativity, the arts and culture are more widely accessible.

This podcast series consists of interviews with professionals and scholars about their arts in health projects, findings, and experiences. The series also takes on the larger policy and ethical issues of arts in health, for example during the July 2024 episode in which Sir Michael Marmot was interviewed. Sir Michael discussed his work on the social determinants of health, and explains his argument that health equality requires creativity be available to everyone.

Listen to the podcast series‍

Kunststof aflevering - NTR - NPO Radio 1
‍
Neuroloog en expert op het gebied van de ziekte van Parkinson, Bas Bloem, gaat in gesprek met hoogleraar ouderenparticipatie, Tineke Abma, over de heilzame werking van kunst op onze gezondheid. Het onderzoek naar kunst-als-medicijn heeft de laatste jaren een enorme boost gekregen. Nu is het volgens Abma tijd om kunst een veel grotere plek toe te kennen in de medische opleiding, in de spreekkamer en in zorginstellingen. Maar hoe?

‍

Kunststof aflevering
‍

Do arts interventions and creative engagement really make a difference in our lives and our brains? Recently, Susan Magsamen, the author of Your Brain on Art: How the Arts Transform Us, and Director of The International Arts and Mind Lab at John Hopkins University School of Medicine, was interviewed to discuss this exact question.

‍

Listen via

Spotify

This episode of When Science Finds a Way explores the science behind the arts as a tool for wellbeing, from research on singing to lived stories of healing and empowerment. In 40 minutes, we hear from leading scholar Daisy Fancourt, from a mother who participated in Breathe Melodies for Mums, and from the ever-inspiring artist Kunle Adewale. 

Listen via

Apple Podcasts

Spotify

Youtube

In deze documentaire vertellen zorgprofessionals, makers, onderzoekers en organisaties hoe kunst in de praktijk bijdraagt aan gezondheid en welzijn. De film laat zien hoe Arts in Health op lokaal niveau verbinding brengt tussen zorg, welzijn en cultuur.

Meer dan dertig jaar internationaal onderzoek laat zien dat kunst bijdraagt aan positieve gezondheid en welzijn. Het werkt preventief tegen ziektes en versterkt de sociale kwaliteit van leven.

Meer informatie vind je op: De kracht van Arts in Health

This short and informative video from the UK discusses several arts in health projects, and research about the relationship between singing and mental wellbeing. The video features the experience of people with Parkinson’s disease who are part of a project that brings them on museum visits. The video includes clips from a music and movement workshop for people with Parkinson’s. We see them singing and dancing, and exploring what they can do rather than what illness prevents them from doing.

In this TEDx talk, Jill Sonke explores the relationship between creativity and care. As a practitioner, and current Director of the Center for Arts in Medicine at the University of Florida, Sonke brings nearly three decades of experience to describing the impact of artistic expression on wellbeing. Using many engaging examples, she masterfully lays out the case for the introduction of the arts in healthcare. Dancing, live-music, and powerful anecdotes are followed up by a straightforward summary of the evidence for arts in health.

‍

This BBC News report interviews a patient at the Bethlem Royal Hospital psychiatric institution, about the art collection made by patients. The interviewee explores how drawing helps the patient to express themselves, and even points the way toward the end of treatment. "What arts does is give somebody free reign just to go into themselves and say this is what's like for me".

The Bethlem Royal Hospital continues to use art-making activities and hosts its own art gallery now too. The art gallery connects professional artists with patients and patients with art.

‍

One critique of arts in health research is that study sample sizes are too small, and so cannot represent a broader population. In this video, Daisy Fancourt, a leading scholar in the field, discusses her large-scale quantitative study of a range of effects of arts engagement on wellbeing. Her team’s longitudinal analysis of national data showed improved mental, physical and cognitive outcomes.