Een gespreksstarter voor onderwijs en professionalisering in arts in health
Steeds meer kunstenaars, zorgprofessionals en opleiders werken samen binnen Arts in Health. Dat vraagt om professionals die zich bewegen op het snijvlak van kunst, zorg en welzijn. Maar welke kennis, vaardigheden en houding zijn daarvoor nodig?
Om die vraag te verkennen, ontwikkelden leden van de werkgroep onderwijs van Arts in Health Netherlands een eerste overzicht van competenties voor Arts in Health professionals. Het document is gebaseerd op praktijkervaringen en gesprekken met professionals uit kunst, zorg, welzijn, vaktherapie en onderwijs. Het is geen definitief beroepsprofiel, maar een gezamenlijke leidraad die het gesprek over onderwijs en professionalisering ondersteunt.
Waarom een competentieoverzicht?
Arts in Health is een jong en snelgroeiend vakgebied in Nederland. Steeds meer opleidingen besteden aandacht aan de verbinding tussen kunst, zorg en welzijn en ook in de praktijk groeit de behoefte aan professionals die beide werelden begrijpen.
Tegelijkertijd bestaat er nog geen gezamenlijke taal voor de competenties die Arts in Health professionals nodig hebben. Dit kader brengt in kaart welke competenties in de praktijk als belangrijk worden ervaren en biedt een eerste basis voor verdere ontwikkeling van onderwijs en professionalisering.
Hoe is dit kader tot stand gekomen?
Het competentiekader is ontwikkeld door onderzoekers, op basis van een kwalitatieve analyse van drie landelijke rondetafelgesprekken met Nederlandse professionals uit Arts in Health, kunst, zorg, welzijn, vaktherapie en onderwijs. De eerste analyse van de data is vervolgens gedeeld met de werkgroep onderwijs van Arts in Health Netherlands, voor beoordeling en feedback door een expertpanel.
Het kader is gebaseerd op praktijkervaring en weerspiegelt wat professionals door heel Nederland aangeven essentieel te vinden voor hun werk.
Hoe gebruik je dit kader?
Het kader is bedoeld als praktisch hulpmiddel en gespreksstarter. Het is bedoeld voor iedereen die betrokken is bij Arts in Health, bijvoorbeeld binnen onderwijs, praktijk of onderzoek.
Je kunt het gebruiken om:
- nieuwe onderwijsprogramma’s te ontwikkelen of bestaande te versterken;
- te reflecteren op individuele of gezamenlijke professionele ontwikkeling;
- toekomstig onderzoek naar Arts in Health-professionals te ondersteunen.
Beschouw de competenties vooral als een gespreksstarter. Ze zijn geen afvinklijst of definitief beroepsprofiel, maar een eerste gezamenlijke leidraad die zich verder kan ontwikkelen naarmate het vakgebied groeit.
Wat betekent dit in de praktijk? Ontdek hieronder de vijf competentiedomeinen en lees wat ze inhouden en hoe ze tot uiting komen in de dagelijkse praktijk van arts in health.
Welke competenties heeft een Arts in Health professional nodig?
Werken op het snijvlak van kunst, zorg en welzijn vraagt om meer dan artistieke of zorginhoudelijke kennis alleen. Het vraagt om professionals die kunnen schakelen tussen verschillende werelden, samenwerken met uiteenlopende disciplines en oog hebben voor de mens achter de patiënt of deelnemer.
Om daar meer houvast voor te bieden, ontwikkelde de werkgroep Onderwijs van Arts in Health Netherlands een eerste competentiekader. Het kader is bedoeld als gespreksstarter, niet als een definitieve beroepsstandaard, en zal zich met het vakgebied blijven ontwikkelen. De competenties zijn gegroepeerd in vijf samenhangende domeinen. Samen laten ze zien wat het vak van een professional vraagt.
1. De mens staat altijd centraal
Een Arts in Health-professional begint niet bij een methode of kunstvorm, maar bij de persoon. Dat vraagt om aandacht, nieuwsgierigheid en het vermogen om aan te sluiten bij wat iemand nodig heeft. Ethiek, relationeel werken, empathie en een brede blik op gezondheid vormen daarom de basis van het vak.
2. Ruimte geven aan het creatieve proces
Werken met kunst in zorgcontexten betekent ook kunnen omgaan met onzekerheid. Situaties in de zorg kunnen snel veranderen, waardoor een creatieve sessie zich niet volledig laat plannen. Professionals moeten kunnen improviseren, experimenteren en inspelen op wat zich tijdens het proces aandient. Juist die open houding maakt ruimte voor nieuwe inzichten en betekenisvolle professionele ontmoetingen.
3. Goed voor jezelf zorgen is óók professioneel
Werken met mensen die ziek zijn, kwetsbaar zijn of ingrijpende ervaringen meemaken, kan emotioneel veel vragen van professionals. Daarom hoort zelfreflectie net zo goed bij het vak als creativiteit. Weten waar je grenzen liggen, kunnen reflecteren op je handelen en steun zoeken bij collega’s zijn geen bijzaken, maar voorwaarden om duurzaam te kunnen werken.
4. Veilig en zorgvuldig werken
Arts in Health vindt vaak plaats in een zorgcontext. Dat betekent dat professionals niet alleen artistiek vaardig zijn, maar ook weten hoe ze veilig en verantwoord handelen. Denk aan privacy, ethische afwegingen, kennis van relevante zorgprotocollen en het herkennen van situaties waarin extra zorg en voorzichtigheid nodig zijn.
5. Samen bouwen aan het vakgebied
Arts in Health is volop in ontwikkeling. Professionals dragen daarom niet alleen bij aan de praktijk, maar ook aan de verdere ontwikkeling van het vak. Dat vraagt om samenwerking, nieuwsgierigheid, een onderzoekende houding, ondernemerschap en inzicht in de sterke kanten en grenzen van de Arts in Health-praktijk.
Een eerste gezamenlijke taal
Deze vijf domeinen vormen geen afvinklijst of definitief beroepsprofiel. Ze zijn bedoeld als een eerste gezamenlijke taal voor iedereen die werkt aan onderwijs, onderzoek en praktijk binnen Arts in Health. Naarmate het vakgebied zich verder ontwikkelt, zullen ook de competenties verder worden aangescherpt.
Geïnteresseerd in opleidingen en cursussen op het gebied van kunst en gezondheid? Ontdek het beschikbare aanbod voor studenten en professionals.